Một số chú ý khi dạy Tập làm văn lớp 4 ở tiểu học

 

Một số chú ý khi dạy Tập làm văn lớp 4 ở tiểu học

 

Một số chú ý khi dạy Tập làm văn lớp 4 ở tiểu học. Môn Tiếng Việt lớp Bốn có vai trò rất quan trọng trong việc rèn luyện cho học sinh kĩ năng nghe, nói, đọc, viết. Trong đó phân môn Tập làm văn là quan trọng nhất, giúp học sinh trang bị kiến thức và rèn luyện kĩ năng làm văn, góp phần cùng với các môn học khác, mở rộng vốn sống, rèn luyện tư duy lô-gíc, tư duy hình tượng, bồi dưỡng tâm hồn, cảm xúc thẩm mĩ, hình thành nhân cách cho học sinh.

 

Ở bậc tiểu học, lần đầu tiên học sinh lớp 4 được học văn miêu tả : Đó là: - Miêu tả đồ vật.      - Miêu tả cây cối.      - Miêu tả con vật.

Khi học tập làm văn ,Các em gặp rất nhiều khó khăn cả về tri thức và phương pháp, hiểu biết về cảm xúc, về đối tượng miêu tả. Các em lấy đâu ra hiểu biết về cây đang ra hoa, ra quả nếu không được quan sát. Những khó khăn về nội dung miêu tả càng được nhân lên do các em chưa nắm được phương pháp quan sát, bố cục bài miêu tả,sử dụng ngôn ngữ miêu tả. Từ những khó khăn trên tieuhocvn.info xin nêu một số phương pháp dạy văn miêu tả lớp 4.

1. Dạy học sinh quan sát để tìm ý cho bài miêu tả.

* Quan sát là sử dụng các giác quan để nhận biết sự vật. Mắt cho ta cảm giác về màu sắc (xanh, đỏ, vàng, da cam, …) hình dạng (cây cao hay cây thấp, cái bàn hình vuông hay hình chữ nhật, …) hoạt động (con gà khi đi cổ thường nghển cao, con vịt bước đi chậm chạp, lạch bạch, …). Dạy học sinh quan sát chính là dạy cách sử dụng các giác quan để tìm cho ra các đặc điểm của sự vật.

* Quan sát làm bài văn miêu tả, cần tìm ra những đặc điểm riêng biệt của từng đồ vật, con vật, cây cối.

Ví dụ : Quan sát cây bút chì của em. Giáo viên hướng dẫn học sinh nhận xét không phải chỉ màu sắc bên ngoài của bút chì mà còn cần nhận ra những dòng chữ in trên bút chì, các đặc điểm khác mà chỉ riêng bút chì của em mới có. Nhận xét về con gà trống nhà em, phải cố tìm ra mào của nó, lông của nó, thân hình của nó, … có gì khác với con gà trống của hàng xóm.

* Khi dạy văn miêu tả giáo viên cần định hướng cách quan sát và quan sát có phương pháp cho học sinh.

+ Lựa chọn trình tự quan sát :

- Trình tự không gian : Thường quan sát bao quát toàn bộ phận đến quan sát từng bộ phận, quan sát từ trái sang phải hay từ trên xuống dưới, hay từ ngoài vào trong.

- Trình tự thời gian : Quan sát cây cối, theo mùa, trong năm, …Quan sát con vật như quan sát sinh hoạt của con gà, con lợn theo thời gian trong ngày.- Dù quan sát theo trình tự nào cũng cần tập trung vào bộ phận chủ yếu và trọng tâm.

+ Hướng dẫn học sinh sử dụng các giác quan để quan sát.

-Thường học sinh chỉ dùng mắt để quan sát. Giáo viên cần hướng dẫn học sinh tập trung sử dụng các giác quan khác để quan sát như : thính giác (tai), khứu giác (mũi), xúc giác (tay).

Ví dụ : Khi tả cây bút chì giáo viên có thể hỏi “Dùng tay sờ vào bút chì em có cảm giác thế nào ?”.

* Hướng dẫn cách thu nhận các nhận xét do quan sát mang lại.

- Khi học sinh trình bày kết quả quan sát, nên hướng các em trả lời bằng nhiều chi tiết cụ thể và sử dụng ngôn ngữ chính xác, gợi hình ảnh.

2. Hướng dẫn học sinh tích luỹ vốn từ ngữ miêu tả và lựa chọn từ ngữ miêu tả.

Vốn từ ngữ miêu tả có ý nghĩa quan trọng đối với việc làm văn miêu tả. Giúp học sinh tích luỹ vốn từ ngữ miêu tả và lựa chọn từ ngữ khi miêu tả là vấn đề quan tâm của mọi giáo viên.

a) Tạo điều kiện để học sinh tích luỹ vốn từ ngữ miêu tả.

- Biện pháp đầu tiên giúp các em tích luỹ vốn từ ngữ miêu tả qua các bài tập đọc. Nhiều bài tập đọc là bài văn miêu tả hay. Số lượng từ ngữ miêu tả ở các bài đó phong phú, cách sử dụng chúng sáng tạo. Dạy các bài tập đọc, giáo viên cần chỉ ra các từ ngữ miêu tả, có thể chọn trường hợp đặc sắc nhất để phân tích cái hay, sự sáng tạo của nhà văn khi dùng chúng.

Ví dụ : Khi dạy bài tập đọc “Cánh diều tuổi thơ” giáo viên cần chỉ cho học sinh thấy những câu văn tác giả miêu tả cánh diều ( tác giả đã quan sát cánh diều bằng nhiều giác quan (mắt, tai ) để miêu tả cánh diều một cách sinh động, hấp dẫn).

b) Hướng dẫn học sinh lựa chọn từ ngữ khi miêu tả.

- Có vốn từ nhưng phải biết dùng chúng đúng lúc, đúng chỗ. Muốn vậy phải coi trọng việc lựa chọn từ ngữ. Khi diễn đạt kết quả quan sát cũng như khi làm bài miêu tả. Mỗi chi tiết miêu tả thường chỉ có một từ ngữ, một hình ảnh thích hợp do đó có tác dụng gợi hình, gợi cảm nhất. Có khi ngay từ đầu các em đã nắm bắt được từ ngữ hay hình ảnh này. Nhưng thông thường việc xác định từ ngữ, hình ảnh cần dùng cho một chi tiết miêu tả phải trải qua một quá trình tìm tòi chọn lọc. Quá trình này sẽ quyết định tốc độ (nhanh hay chậm) và chất lượng (tìm được đúng từ ngữ, hình ảnh cần hay không).

Trên đây là một số phương pháp dạy văn miêu tả mà tieuhoc.infoi rút ra từ tài lệu giảng dạy và từ thực tế dạy học nên không khỏi có nhiều thiếu sót. Rất mong đồng nghiệp góp ý chân thành để chuyên đề hoàn thiện hơn.

Pin It

________________________Source:tieuhocvn.info___________________

Top