Nâng cao kĩ năng tiếng Việt cho trẻ em dân tộc vào lớp 1

Kết quả học tập của các em học sinh này rất thấp, qua lớp 1 hầu như chưa biết đọc, biết viết nhưng phần lớn các em học sinh này đều được lên lớp 2, dẫn đến tình trạng “ngồi nhầm lớp”, học kém... Một số phương án khắc phục tình trạng này đã được kiến nghị lên Bộ GD&ĐT.

Nâng cao kĩ năng tiếng Việt cho trẻ em dân tộc vào lớp 1

Qua điều tra khảo sát tại một số tỉnh, hầu hết học sinh dân tộc ở vùng sâu, vùng xa ra lớp chưa được qua lớp mẫu giáo 5 tuổi nên không biết nói tiếng Việt.

Kết quả học tập của các em học sinh này rất thấp, qua lớp 1 hầu như chưa biết đọc, biết viết nhưng phần lớn các em học sinh này đều được lên lớp 2, dẫn đến tình trạng “ngồi nhầm lớp”, học kém... Một số phương án khắc phục tình trạng này đã được kiến nghị lên Bộ GD&ĐT.

Những bất cập của việc dạy và học tiếng Việt lớp 1 hiện nay

Chương trình tiếng Việt lớp 1 nói riêng cũng như cả cấp tiểu học nói chung là chương trình chung cho cả nước, thực hiện theo chuẩn quốc gia. Sách giáo khoa chủ yếu biên soạn cho học sinh học tiếng Việt với tư cách là học tiếng mẹ đẻ, các em đã biết nghe, nói tiếng Việt trước khi đến trường. Bởi vậy, một số nội dung, yêu cầu trong SGK chưa thật gần gũi và phù hợp với khả năng và thực tế cuộc sống của học sinh người dân tộc, có những yêu cầu khó đạt được như kĩ năng nói, viết... Việc triển khai các tài liệu tăng cường tiếng Việt cho học sinh dân tộc thiểu số mặc dù đã được một số chương trình, dự án hoặc tài liệu đề cập tới nhưng thực sự việc triển khai còn nhiều bất cập và hiệu quả dạy học chưa cao. Về thời lượng dạy học, thời lượng dạy học môn tiếng Việt hiện nay là 350 tiết/năm. Thời lượng này có thể phù hợp với học sinh người Việt học tiếng Việt (các em ra lớp đã có một vốn từ và câu cơ bản, giao tiếp thông thường với những chủ đề đơn giản bằng tiếng Việt), nhưng thật là khó khăn với học sinh người dân tộc thiểu số, khi các em ra lớp hoàn toàn chưa có một chút vốn liếng nào về tiếng Việt. Theo Báo cáo năm học 2007 – 2008, kết quả dạy học tiếng Việt lớp 1 cho học sinh dân tộc của nhiều địa phương còn thấp. Nhiều học sinh dân tộc chưa đạt được yêu cầu cơ bản về kiến thức và kĩ năng môn tiếng Việt lớp 1. Hiện tượng “lên lớp gượng” hoặc “ngồi nhầm lớp” còn khá phổ biến. Không ít học sinh học hết lớp 1 nhưng vẫn chưa biết đọc, biết viết tiếng Việt. Là một môn học có tính chất công cụ nhưng do trình độ tiếng Việt của học sinh còn yếu kém nên các em khó tiếp thu các môn học khác và không thể tiếp tục học lên các lớp trên. Trên thực tế, giáo viên dạy đối tượng học sinh dân tộc đã linh hoạt tăng thời gian dạy học môn tiếng Việt bằng cách điều chỉnh thời lượng dạy học các môn học khác, dạy thêm ngày nghỉ, dạy buổi thứ hai trong ngày nhằm giúp học sinh đạt chuẩn kiến thức kĩ năng theo yêu cầu của chương trình. Tuy nhiên phương án này chỉ là giải pháp tình thế.

Phương hướng khắc phục cơ bản

Nhằm khắc phục thực trạng nêu trên, ngày 26.5.2008, Bộ GD&ĐT đã có quyết định về việc thành lập ban chỉ đạo Hướng dẫn dạy học lớp 1 cho học sinh dân tộc chưa biết nói tiếng Việt do Thứ trưởng Nguyễn Vinh Hiển làm Trưởng ban với định hướng chỉ đạo tăng thời lượng dạy học ở lớp 1. Ngày 22.8.2008, Bộ GD&ĐT đã có công văn hướng dẫn dạy học tiếng Việt lớp 1 cho học sinh dân tộc chưa biết tiếng Việt, trong đó có phương án thực hiện tốt việc dạy học tiếng Việt lớp 1 cho học sinh dân tộc theo hướng điều chỉnh kế hoạch dạy học môn tiếng Việt từ 350 tiết/năm thành 500 tiết/năm. Thời lượng tăng thêm được lấy ở buổi học thứ hai hoặc kéo dài biên chế năm học. Đây là giải pháp có tính khả thi nhằm giúp học sinh dân tộc có đủ thời gian cần thiết để các em đạt được chuẩn kiến thức kĩ năng môn tiếng Việt lớp 1, giúp giáo viên có điều kiện thời gian để vận dụng các phương pháp dạy học tiếng Việt với tư cách là ngôn ngữ thứ hai. Để thực hiện tốt phương án tăng thời lượng dạy học thêm 150 tiết, trước hết cần thiết kế lại kế hoạch dạy học và biên soạn lại tài liệu hướng dẫn giáo viên, đồng thời với việc tăng cường các tài liệu bổ trợ cho học sinh. Mục tiêu khi triển khai phương án tăng thời lượng là làm sao cho các phương pháp dạy tiếng Việt với tư cách là ngôn ngữ thứ hai phải được thể hiện qua từng hoạt động cụ thể của tiết dạy chứ không chỉ dừng lại ở tài liệu tập huấn chung chung như hiện nay.

Hành trang vào lớp 1

Trước những bất cập hiện tại chưa thể khắc phục, nhiều nhà quản lí giáo dục đã nêu những kiến nghị đề xuất với Bộ GD&ĐT nhiều giải pháp trước mắt cũng như lâu dài để đảm bảo chất lượng dạy học lớp 1 cho học sinh dân tộc thiểu số ra lớp chưa biết nói tiếng Việt. Theo đó trước mắt nên có chương trình dạy nói cho học sinh người dân tộc trong khoảng 3 tháng hè trước khi vào học lớp 1. Cụ thể là dạy cho học sinh bảng chữ cái, học nói những câu sơ giản bằng tiếng Việt trước khi vào học lớp 1, hỗ trợ cho việc học nói tiếng Việt của học sinh trước tuổi đến trường thông qua việc học bài hát, kể chuyện sinh động bằng tiếng Việt. Đặc biệt, ở những vùng quá xa, trẻ không được học mẫu giáo, huy động những trẻ này vào ngồi học chung với học sinh lớp 1 để trẻ làm quen với môi trường tiếng Việt. Ngoài giải pháp cơ bản là giãn thời gian học tiếng Việt từ 350 tiết lên thành 500 tiết, các đơn vị chức năng tăng cường khâu kiểm tra chất lượng học sinh cuối lớp 1 làm sao phải đạt chuẩn tối thiểu ở lớp 1, trong đó có trình độ tiếng Việt mới được lên lớp 2. Trong trường hợp cần thiết, có thể để học sinh lớp 1 ở lại lớp học tiếp nếu chưa đọc thông viết thạo theo chuẩn. Đối với giáo viên, các trường tăng cường bồi dưỡng hè cho giáo viên về tiếng Việt, về phương pháp dạy các môn học, trong đó có những bài học theo hướng tăng cường tiếng Việt. Ngoài ra, trong các điều kiện cho phép, các trường hỗ trợ học sinh dân tộc chưa biết nói tiếng Việt vở bài tập tiếng Việt, sách truyện tranh khổ lớn, từ ngữ sách lớp 1 được minh hoạ qua tranh ảnh và các đồ dùng học tập tối thiểu như vở, bút, cặp sách...

Pin It

________________________Source:tieuhocvn.info___________________

Top